Governance, Risk & Compliance

  • Advies: Woningzoekenden kunnen beter snel hypotheekadvies in gang zetten

     

     Toezichthouder AFM maakte deze week bekend dat zij een strengere zienswijze hanteren het op tijd afronden van hypotheken die nog onder de wet-en regelgeving vallen van 2016. Huizenkopers die gebruik willen maken van de mogelijkheid om 102% van de woningwaarde te financieren, doen er daarom slim aan haast te maken met hun aanvraag. Niet alleen moet de aanvraag voor renteaanbod in december 2016 worden ingediend bij de hypotheekverstrekker, ook moet de complete hypotheekaanvraag voor 1 februari 2017 goedgekeurd zijn. Hypotheekadviseur eyeOpen.nl adviseert woningkopers daarom spoedig in actie te komen om de hypotheek op tijd rond te krijgen. Definitieve goedkeuring van hypotheek voor februari 2017De AFM heeft haar zienswijze aangepast over de goedkeuring van hypotheken. Dit betekent voor hypotheekverstrekkers o.a. dat dit jaar de datum van uitgifte van de bindende offerte leidend is en niet de datum van de aanvraag. Omdat deze aangepaste zienswijze pas recent bekend gemaakt is, geldt voor dit jaar een overgangsregeling. Alle hypotheken die worden aangevraagd, moeten vóór 1 februari 2017 definitief goedgekeurd zijn door de hypotheekverstrekker om nog te kunnen vallen onder de regels van 2016.  Tijdnood voor woningkoper: Verwerking hypotheekaanvraag duurt vier wekenHet traject tot de definitieve goedkeuring van de hypotheekaanvraag neemt gemiddeld vier weken in beslag en dat loopt in december vaak ook nog op doordat er veel aanvragen worden ingediend. Hierdoor kan het zijn dat bij het aanvragen van een renteaanbod eind december, de hypotheek niet tegen normen van 2016 kan worden verstrekt. Belangrijk dus om de hypotheekaanvraag op tijd wordt ingediend en wordt goedgekeurd. Een manier waarop woningkopers een snelle goedkeuring van de hypotheek positief kunnen beïnvloeden is door alle belangrijke documenten al voor het indienen van de hypotheekaanvraag te verzamelen. Met het direct snel, correct en compleet meesturen van deze documenten kan de nodige tijd bespaard worden. Hypotheekverstrekkers hanteren sluitingsdata én sluitingstijden voor renteaanbodBehalve met de doorlooptijd heb je als woningzoekende ook te maken de deadlines voor het aanvragen van een renteaanbod. Dit is belangrijk omdat pas na het ontvangen van een renteaanbod gestart kan worden met de hypotheekaanvraag. De deadlines verschillen per hypotheekverstrekker. Zo kunnen woningkopers bij Delta Lloyd en Nationale Nederlanden tot en met vrijdag 23 december terecht, terwijl aanvragen bij Munt Hypotheken en ABN Amro tot 31 december ingediend kunnen worden. Om het nog iets ingewikkelder te maken verschillen ook de sluitingstijden. Zo dient een aanvraag bij Munt Hypotheken voor 12:00 uur ingediend te zijn, terwijl men bij ABN Amro het hele jaar de tijd heeft (tot 0:00 uur). Op de pagina 'Deadlines hypotheekverstrekkers hypotheekaanvraag 2016' staan alle bekende sluitingsdata en -tijden van hypotheekaanbieders verzameld, inclusief de gemiddelde doorlooptijd. Start zo snel mogelijk met regelen van de hypotheekOlivier Tardieu van eyeOpen.nl: 'Deze late koerswijziging van het AFM maakt het niet makkelijker voor zowel consumenten als banken, vooral omdat december traditioneel al een drukke maand is. Het wordt daarom voor woningzoekenden nog belangrijker om de hypotheekaanvraag op tijd te starten. Niet alleen heb je dan de volledige keuze uit alle hypotheekaanbieders, ook is er dan nog voldoende tijd beschikbaar om de complete hypotheekaanvraag voor 1 februari 2017 af te ronden en te profiteren van de voorwaarden uit 2016.'  

  • AFM en DNB verbeteren toetsingsproces na aanbevelingen Commissie Ottow

     

     Er is brede steun in de financiële sector voor het doel en het belang van de toetsingen van bestuurders en commissarissen. Goede toetsing wordt gezien als een belangrijk instrument dat het lerend vermogen van de sector kan verhogen.De commissie ‎Ottow doet verschillende voorstellen om het proces van de toetsingen verder aan te passen en te verbeteren zodat de toezichthouders nog beter aan hun wettelijke opdracht kunnen voldoen. Zo moeten de toezichthouders transparanter zijn over het proces. Tevens doet het rapport nuttige aanbevelingen om de zorgvuldige besluitvorming te behouden en verder te waarborgen, de diversiteit in de financiële sector te bevorderen en het proces efficiënter en effectiever in te richten. Voor financiële instellingen is er ook een belangrijke rol weggelegd, zij zijn mede verantwoordelijke om de diversiteit in de sector te bevorderen en het proces efficiënter in te richten. Dat zijn voor AFM en DNB de belangrijkste conclusies uit het rapport van de commissie Ottow dat dinsdag is gepubliceerd. De commissie spreekt van een ‘adequate invulling’ door de toezichthouders van haar taak bij het toetsen van bestuurders. ToetsingenDe toetsing van bestuurders en commissarissen is sinds de financiële crisis aangepast. De eisen die aan geschiktheid (voorheen deskundigheid) werden gesteld zijn verder uitgewerkt en de wetgever heeft deze ook ingevoerd voor commissarissen en later ook voor meer medewerkers bij financiële instellingen. Beter bestuur in de financiële sector wordt gezien als een belangrijke pijler onder het voorkomen van nieuwe crises. Jaarlijks worden er circa 2500 aanvangstoetsingen uitgevoerd, waarbij 96 procent leidt tot een positief oordeel. Tevens worden 10 tot 20 hertoetsingen per jaar gedaan, waarbij zittende bestuurders opnieuw worden getoetst als daar een ‘redelijke aanleiding’ voor is. CommissieAFM en DNB stelden een onafhankelijke, externe commissie in om onderzoek te doen naar de opzet en werkwijze bij toetsingen van bestuurders en commissarissen in de financiële sector. De commissie stond onder leiding van prof. dr. Annetje Ottow en bestond daarnaast uit prof. dr. Janka Stoker en drs. Jan Hommen. VervolgstappenIn de afgelopen anderhalf jaar zijn door DNB en AFM belangrijke stappen gezet om het proces rond toetsingen te versterken. Met deze versterkingen is het toetsingsproces bij DNB en de AFM duidelijk verder tot ontwikkeling gekomen‎. Het rapport van de commissie Ottow biedt de juiste basis voor DNB en de AFM om nadere vervolgstappen te nemen. AFM en DNB hebben in een uitgebreide reactie de minister van Financiën toegelicht welke dat zijn. Kortgezegd zal er onder meer uitgebreidere en betere informatie voor en tijdens een toetsing beschikbaar komen om de transparantie te vergroten. Om de zorgvuldige besluitvorming verder te waarborgen zullen de toezichthouders duidelijker laten zien hoe het proces van besluitvorming loopt. Ook zullen DNB en de AFM een pilot starten waarin de rol van de externe adviseur (‘senior advisor’) nader zal worden uitgewerkt. Uit het rapport van de commissie blijkt dat de perceptie in de financiële sector is dat er te weinig ruimte zou zijn om meer diversiteit aan te brengen in hun kandidaten. De commissie beveelt aan dat financiële instellingen bovendien meer zelf moeten doen om de diversiteit te vergroten. Instellingen zullen de ruimte die er is moeten benutten om die kandidaten te selecteren die zij op dat moment het meest geschikt vinden voor hun organisatie, ook als deze kandidaten geen langdurige financiële achtergrond hebben. DNB en de AFM zullen, om de diversiteit te stimuleren, duidelijker communiceren dat het mogelijk is om kandidaten met andere achtergronden voor te dragen en aangeven welke eisen dit stelt aan een dossier. De efficiëntie van het toetsingsproces zal worden verbeterd door onder meer verdere digitalisering van de aanvraag via een digitaal loket en afhandeling van een toetsing. Ook zal er worden gekeken naar verdere stappen om de verantwoordelijkheid van de instelling voor het voordragen van geschikte kandidaten meer invulling te geven, zoals de commissie ook concludeert. De Commissie beveelt aan dat instellingen een analyse maken van de huidige en toekomstige samenstelling van de raad van bestuur en raad van commissarissen, ingedeeld naar competentie, ervaring en de gewenste aanvullende kennis of ervaring. Ook beveelt de Commissie aan dat instellingen bij iedere voorgestelde benoeming een volledig en juist ingevuld document inleveren bij DNB en de AFM, waaruit blijkt wie de kandidaat is en waarom deze wordt voorgedragen. Wanneer dit compleet en uitputtend is, kan dit het toetsingsproces versnellen en vergemakkelijken en op termijn leiden tot een minder zwaar proces. Internationale ontwikkelingenZoals ook uit het rapport blijkt zullen internationale ontwikkelingen een steeds belangrijkere invloed krijgen. De huidige consultatie van EBA en ESMA over nieuwe richtsnoeren voor de geschiktheidstoets en de consultatie van het SSM laten zien dat de Europese harmonisatie verder toe neemt. DNB en de AFM verwelkomen deze ontwikkeling in Europa. Zoals eerder ook uit een ‘peer review’-rapport van EBA is gebleken , wordt de Nederlandse praktijk als goed voorbeeld gezien en komt het voorgestelde Europese toetsingsproces in belangrijke mate overeen met de huidige Nederlandse aanpak. Lees hier de uitgebreide reactie van AFM en DNB op het rapport van de commissie Ottow. Lees het volledige onderzoeksrapport van de commissie Ottow.

  • Nederlandse beleggingsinstellingen bereiken recordomvang

     

     In het derde kwartaal van 2016 steeg het balanstotaal van beleggingsinstellingen tot het hoogste niveau ooit: EUR 823 miljard. De stijging van het balanstotaal werd grotendeels veroorzaakt door waardestijgingen van beursgenoteerde aandelen. Aandelen- en obligatiefondsen beheren gezamenlijk 69% van het vermogen van de sector en vormen daarmee nog steeds de grootste fondscategorieën. Het snelst groeiende soort fondsen betreft echter de hypotheekfondsen, die in het afgelopen kwartaal hun omvang met 15% zagen toenemen tot EUR 22 miljard. Nederlandse beleggingsinstellingen bereikten in het derde kwartaal van 2016 een nieuw vermogensrecord. Het totale belegd vermogen groeide met 2,2% naar EUR 823 miljard. Aandelen- en obligatiefondsen zijn binnen de sector nog steeds de grootste beleggingscategorieën; zij beheren respectievelijk EUR 285 miljard en EUR 280 miljard aan vermogen. Desondanks is het huidige vermogen van beide typen fondsen lager dan in het eerste kwartaal van 2015, toen het belegd vermogen van beleggingsinstellingen ook een record bereikte. De balanstotalen van deze fondstypen waren indertijd respectievelijk EUR 300 miljard en EUR 283 miljard. Het verschil wordt grotendeels verklaard door de snelle tussentijdse opkomst van hypotheekfondsen, die vooral in woninghypotheken aan Nederlandse huishoudens beleggen en in de statistieken van DNB worden gecategoriseerd in de beleggingscategorie overige fondsen. Zij groeiden sinds het eerste kwartaal van 2015 van EUR 7,5 miljard naar EUR 22,0 miljard. Ook in het afgelopen kwartaal steeg het belegd vermogen van deze fondsen, ditmaal met bijna EUR 3 miljard.  Het stijging van het balanstotaal van beleggingsfondsen in het afgelopen kwartaal is voor het grootste deel te herleiden tot een waardestijging van door fondsen aangehouden beursgenoteerde aandelen, die EUR 13,2 miljard betrof. Daarmee is het rendement van de aandelenfondsen (5,3% kwartaal-op-kwartaal) ook hoger dan bij andere fondsencategorieën (2,6% voor de hele sector). Ook een netto-inleg in aandelenfondsen door beleggers ter waarde van EUR 5,0 miljard droeg bij aan de stijging van het totale vermogen.  De beleggingen van Nederlandse beleggingsfondsen in obligaties bleven in het afgelopen kwartaal redelijk constant op een niveau van ongeveer EUR 259 miljard. Weliswaar daalde het beheerd vermogen van obligatiefondsen met EUR 3 miljard (kwartaal-op-kwartaal), maar dit werd door fondsen voornamelijk opgevangen door andere activa dan obligaties te verkopen. Dit betrof bijvoorbeeld participaties in andere beleggingsinstellingen. Het rendement van obligatiefondsen was met 1,2% kwartaal-op-kwartaal positief.  

  • Monte dei Paschi probeert oorspronkelijk herstelplan te halen

     

     Na een bestuursvergadering kondigde de noodlijdende Italiaanse bank Monte dei Paschi di Siena aan te blijven bij het eerder ingediende herstelplan, inclusief de uitgifte van aandelen. De bank houdt vast aan het oorspronkelijke herstelplan om voor het einde van het jaar 5 miljard euro op te halen, om een redding door de staat te voorkomen. De Europese Centrale Bank (ECB) was eerder nog om extra tijd gevraagd door de bank, nadat de regeringscrisis in Italië de eerder met aandeelhouders afgesproken kapitaalinjectie op losse schroeven had gezet. De bank wilde daarom tot 20 januari om het plan rond te krijgen, maar de ECB ging daar niet mee akkoord. De weigering van de ECB om de deadline te verschuiven, zou een hulpoperatie door de Italiaanse overheid wel dichterbij brengen. De Italiaanse staat zou daarbij voor zo'n 2 miljard euro een aanzienlijk belang in de bank willen nemen, in een poging de vele duizenden kleine obligatiehouders van de bank te ontzien.

  • AFM positief over vernieuwde Corporate Governance Code

     

     De AFM is positief over de nieuwe Corporate Governance Code die donderdag is gepubliceerd door de Monitoring Commissie Corporate Governance Code. De AFM vindt vanuit haar toezichtrol met name 4 onderwerpen van belang: langetermijnwaardecreatie, de interne auditfunctie, rapportage aan de auditcommissie en cultuur van de onderneming. Deze zijn ook uitgelicht in de eerdere consultatiereactie van de AFM in april van dit jaar. De AFM maakt zich sterk voor transparante en eerlijke financiële markten, om zo bij te dragen aan duurzaam financieel welzijn in Nederland. Goede corporate governance is daarbij een belangrijke sleutel. Het werken met een Code, en de wijze van totstandkoming, blijkt een succesvolle invulling van zelfregulering met een wettelijke verankering.  LangetermijnwaardecreatieDe AFM is verheugd dat langetermijnwaardecreatie, waarbij de belangen van alle stakeholders van de vennootschap worden meegewogen, hoge prioriteit krijgt in de Code. Investeerders hechten steeds meer belang aan verantwoord aandeelhouderschap, waarbij langetermijnwaardecreatie en daarmee ook niet-financiële informatie belangrijker worden. De AFM benadrukt het belang van geïntegreerde verslaggeving en constateerde recent in haar rapport over jaarverslaggeving dat ondernemingen hier in toenemende mate stappen in de goede richting zetten. Naar de mening van de AFM zouden verdere stappen richting geïntegreerde verslaggeving zich ook prima lenen voor een benadering als in de Code. De AFM vindt het verder een mooie stap vooruit dat een vennootschap in de verklaring van het bestuur (‘in control’ verklaring) niet alleen aandacht zal moeten besteden aan risico’s die verband houden met financiële aspecten, maar daarin ook de strategische, operationale alsmede niet-financiële aspecten van ondernemen moet betrekken.  Adequate interne auditfunctieDe AFM onderschrijft het uitgangspunt in de Code dat iedere beursgenoteerde vennootschap over een interne auditfunctie zou moeten beschikken. Een adequate interne auditfunctie is een essentieel onderdeel van de risicobeheersing van de vennootschap en is veelal voorwaardelijk voor het goed functioneren van de externe accountant en de auditcommissie. Uit AFM-onderzoek naar auditcommissies in 2015 bleek dat ook commissarissen hechten aan een goede interne beheersing en oog hebben voor de toegenomen rol van de interne auditfunctie daarbij.  Rapportage aan auditcommissieDe Code legt terecht meer nadruk op de rol van de auditcommissie in het benoemings- en beoordelingsproces van de externe accountant. Daarbij is tijdige rapportage door de externe accountant aan de auditcommissie cruciaal. De AFM pleit reeds langere tijd voor rechtstreekse rapportage aan de auditcommissie door de externe accountant, zonder onnodige vertraging. We zijn positief dat ons pleidooi draagvlak gevonden heeft.  CultuurTot slot ondersteunt de AFM de aandacht voor gedrag en cultuur in de Code. Dit is een onderwerp waar de AFM zich nadrukkelijk mee bezig houdt in haar toezichttaken. Voor alle normen geldt dat ze pas werkelijk effect sorteren, wanneer ze deel gaan uitmaken van de cultuur van een onderneming. Gedrag en cultuur zijn mede bepalend bij langetermijnwaardecreatie en de (implementatie van de) interne risicobeheersings- en controlesystemen. Uit eigen toezichtservaring weet de AFM dat het sturen op gedrag en cultuur bij de onder toezicht staande instellingen een weerbarstig proces is dat vraagt om continue aandacht.

  • Standard Life Investments: Je zou het bijna vergeten, maar de Amerikaanse economie staat er goed voor

     

     Alle aandacht die Trump opeist, doet haast vergeten dat de economie in de VS aan momentum wint, schrijft Jeremy Lawson, hoofdeconoom van Standard Life Investments, in zijn wekelijkse nieuwsbrief. Herstel gedragen door consumptieve bestedingenDe kracht van het herstel is zichtbaar in de laatste werkgelegenheidscijfers en het blijkt ook uit het bedrijfsvertrouwen dat weer toeneemt na de sterke groeidip in 2015 en begin 2016. Dat de groei van de werkgelegenheid zelf niet meer zo sterk is als eerder tijdens het herstel past bij een arbeidsmarkt die het punt van full employment nadert. De consumptieve bestedingen blijven de dragende factor van dit herstel; autoverkopen trekken aan, evenals retail sales ondanks dat reële inkomens enigszins onder druk staan door de normaliserende consumentenprijsinflatie. Lawson ziet ook bemoedigende tekenen in de recente stijging van bouwvergunningen en nieuwe woningen. De onderliggende trends in de arbeidsmarkt en demografische ontwikkelingen zijn positief voor vraag en aanbod van woningen in 2017. Industriële activiteit en kapitaalbestedingen zijn zwakke plekDe industriële activiteit en kapitaalbestedingen blijven echter de zwakke plekken in de economie. De positieve ontwikkelingen in het sentiment, orders voor kernkapitaalgoederen en bedrijfswinsten duiden wel op een gematigd herstel in de eerste maanden van 2017. De stijgende trend van de grondstoffenprijzen, die een extra boost kreeg dankzij het OPEC-akkoord van vorige week om de olieproductie te beperken, zorgt ook voor rugwind. Maar net zoals de stijgende kosten voor het lenen van geld de vooruitzichten voor de huizenmarkt vertroebelt, kan de aansterkende US dollar het prille industriële herstel in de kiem smoren. Yellen wil eerst zien, dan doenKomt hierdoor de verwachte renteverhoging later deze maand in gevaar. Nee, daarvoor zijn beide ontwikkelingen onvoldoende zorgwekkend, maar wel zal de Fed een dovish geluid laten horen, denkt Lawson.  De markten anticiperen al op de stijgende groei- en inflatieverwachtingen als gevolg van de mogelijke belastingverlagingen, maar Janet Yellen zal zo'n beleidswijziging vooralsnog speculatief vinden. Zij zal daarom terughoudend zijn met het aanmoedigen van een verkrapping van financiële omstandigheden tot wetgeving om de belasting te verlagen door het Congres is aangenomen is én duidelijk is dat de anti-groei consequenties van de verkiezingsretoriek va Trump geen werkelijkheid worden. Lees meer in de wekelijkse nieuwsbrief 'On firmer ground' van Jeremy Lawson, hoofdeconoom bij Standard Life Investments. 

  • Lees meer